Marieke: “Een proeftuin is een plek waar we in de praktijk nieuwe manieren van werken uitproberen. Direct op de werkvloer, kleinschalig en op echte locaties, samen met begeleiders, cliënten en hun familie. Proeftuinen geven ruimte om te experimenteren, fouten te maken en bij te sturen, zonder dat meteen alles op z’n kop staat.”
“Een proeftuin is voor mij geen pilot omdat het ‘leuk’ is om iets nieuws te proberen”, vult Lisa aan. “Het is een manier om gecontroleerd te onderzoeken hoe we zorg anders kunnen organiseren, omdat de huidige manier op termijn niet houdbaar is.”
Lisa: “We beginnen niet met een uitgewerkt plan, maar met een concreet knelpunt uit de praktijk. We maken de oplossing klein, toetsen in het dagelijks werk wat het oplevert en durven ook te stoppen als het niet werkt. Alleen interventies die aantoonbaar bijdragen aan kwaliteit van zorg, uitvoerbaarheid en werkdruk komen in beeld voor bredere inzet binnen Reinaerde.”
Marieke: “Dat verschilt per locatie en vraagstuk. Denk aan vragen als: hoe kunnen we het werk anders inrichten, de cliënt meer eigen regie geven, anders plannen, meer momenten organiseren waarop cliënten gezamenlijk begeleiding krijgen in plaats van individueel of het netwerk rond cliënten versterken? We pakken een vraagstuk beet en proberen het op te lossen. Waar nodig ondersteunen we dit door de inzet van technologieën.”
“Denk daarbij bijvoorbeeld aan zorg op afstand via DigiContact of BeterDichtbij, spraakgestuurd rapporteren om administratietijd te verminderen of digitale planborden en dagstructuur-apps om de eigenregie van cliënten te vergroten. Of andere voorbeelden als arbeidsbesparende hulpmiddelen in de complexe zorg, zoals het gebruik van een medicijndispenser, de eethulp en de infraroodlichaamsdroger.”
Lisa: “Op meerdere plekken binnen Reinaerde zijn er proeftuinen. Er zijn proeftuinen in de complexe zorg, onder andere op woonzorgpark De Heygraeff in Woudenberg en proeftuinen gericht op het vergroten van de eigen regie en zelfstandigheid van cliënten (ambulantisering) voor de mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) of matig verstandelijke beperking (MVB) en ambulante teams in Houten, IJsselstein, Nieuwegein en Utrecht.”
“Als een locatie mee gaat doen, gaan we eerst met het team begeleiders om tafel. We nemen de tijd om het met elkaar te hebben over de noodzaak van verandering in de zorg. Dit is geen eenrichtingsverkeer maar een interactief gesprek. We horen en voelen waar de knelpunten op een locatie zitten en waar het bruist van energie. Hier sluiten we op aan en samen met het team selecteren we met welk vraagstuk we aan de slag gaan. We letten er natuurlijk op dat de proeftuinen binnen de organisatie goed verdeeld worden, zodat we over een half jaar zoveel mogelijk hebben getest.”
Marieke: “Als er een proeftuin komt, dan betrekken we cliënten via bewonersavonden en de cliëntenraden. Ook familie en cliëntvertegenwoordigers krijgen informatie via (online) bijeenkomsten en nieuwsbrieven van de locatie. We leggen uit waarom we dingen anders gaan doen en wat iemand daarvan merkt én we vragen hen om mee te denken.”
Lisa: “Als we iets veranderen dat impact heeft op cliënten, dan betrekken we hen daar expliciet bij. Cliënten en hun familie zien vaak scherp wat wel en niet werkt in het dagelijks leven. Hun perspectief helpt ons om te voorkomen dat we oplossingen bedenken die in theorie kloppen, maar in de praktijk niet landen. Daarnaast is transparantie belangrijk: uitleggen waarom we veranderen en wat iemand daarvan merkt.”
Marieke:“Wat we nu al zien, is dat het werken in proeftuinen energie geeft. Cliënten en begeleiders ervaren ruimte om mee te denken en invloed te hebben op hoe de zorg wordt ingericht. Uiteraard kijken we per proeftuin heel gericht naar de daadwerkelijke effecten op werkdruk, kwaliteit van zorg en uitvoerbaarheid. Op basis daarvan besluiten we: aanpassen, stoppen of opschalen.”
Nicole Methorst-Lauffer (specialistisch begeleider Reinoutdreef in Utrecht) is enorm enthousiast. “Wij hebben een proeftuin met digitale planborden: een modern hulpmiddel dat zowel bewoners als ons team zoveel oplevert. Van voorspelbaarheid en duidelijkheid tot efficiëntie. Dankzij het betrokken Sociale Innovatie en Zorgtechnologie-team kunnen wij dit op onze locatie zorgvuldig onderzoeken, zodat de implementatie en borging straks stevig staat.”
Lisa: “Uiteindelijk is het doel minder regeldruk, slimmer werken en meer tijd voor cliënten. Ook als locaties geen proeftuin hebben, dan gaan cliënten en begeleiders hier echts iets van merken. Succesvolle werkwijzen komen namelijk organisatie breed beschikbaar. Wordt vervolgd dus!”