HomeEen poëtische entree die verbindt – De Heygraeff als inspiratie
thumb

Een poëtische entree die verbindt – De Heygraeff als inspiratie

Lang was de entree van De Heygraeff een grens, eerder een barrière dan een welkom. Het hek, de slagboom en de wirwar aan borden gaven het woonzorgpark een gesloten uitstraling – alsof het vooral een instelling was, en niet een plek waar mensen samenleven, elkaar ontmoeten en bijdragen. Het hek is soms noodzakelijk: voor de veiligheid van bewoners én juist hun zelfstandigheid. Maar hoe maak je van een noodzakelijke grens een uitnodigende entree? Hoe verzacht je de grens?

Die vraag hield ook social designers Sjaak Langenberg en Rosé de Beer bezig, initiatiefnemers van het project Re-creatie. Binnen dit project onderzoekt Reinaerde hoe we de Heygraeff kunnen verbinden met de omgeving om op basis van wederkerigheid een creatieve zorgcommunity te vormen. Sjaak vertelt: “We organiseerden workshops en hoorden vaak: ‘Er staat een hek omheen, mag ik hier wel naar binnen?’ Dat voelde zo tegenstrijdig met ons doel, dat we besloten: hier moeten we iets aan doen.”

Samen de grens verzachten

Er kwam een werkgroep waarin verwanten uit de Heygraeffraad, medewerkers van de Groendienst, begeleiders en managers samen de opdracht tot een nieuw ontwerp van de entree zouden begeleiden. De opdracht kreeg een veelzeggende titel: Samen de grens verzachten.

Beeldend vormgever Sannah Belzer kreeg de uitdaging om de entree van De Heygraeff opnieuw vorm te geven. Ook zij stond de eerste keer even te kijken. Ondanks het groen, had de grens met de Heygraeff iets van een bedrijventerrein. “Zoals op veel plekken is de wereld van de zorg verstopt aan de rand van een dorp, een beetje weggemoffeld. Ik wilde die wereld juist zichtbaar maken, zodat voorbijgangers zich verwonderen en voelen: hier mag ik een kijkje nemen. De Heygraeff is eigenlijk een woonwijk, maar zo voelde het niet. Dat kon anders.”

Een open wereld in beelden

Sannah liet zich inspireren door pictogrammen en ontwierp nieuwe picto’s die de wereld van De Heygraeff verbeelden: bewoners, gebouwen, herkenbare elementen. “Een van mijn eerste indrukken was een volwassen man die aan het schommelen was,” vertelt ze. “Zo mooi! Ik had zelf al jaren niet geschommeld. Ook kwam er een vrouw naar me toe die aan mijn haar frunnikte. Toen besefte ik: dit is een open wereld, met andere regels. Een wereld waar we van kunnen leren. Mensen zijn vaak bang voor het vreemde. Maar laat je niet verblinden door je eigen angst. Wie goed kijkt, ziet zoveel moois. Dat wilde ik vangen in poëtische, herkenbare Heygraeff-picto’s.”
Sannah Belzer

Van verboden naar uitnodigend

De wirwar aan borden werd teruggebracht. Het strenge‘Verboden voor onbevoegden’ verdween en maakte plaats voor vriendelijke informatieborden die voorbijgangers vertellen wat er te doen is. Ook de bestrating kreeg een metamorfose: een soort zebrapad dat voetgangers veiligheid biedt en automobilisten vanzelf laat vertragen. “Hiermee wilden we ook de identiteit laten zien,” zegt Sannah. “De Heygraeff is een woonwijk waar je welkom bent.” Samen met de nieuwe borden en een bijzondere totem vertelt de entree nu het verhaal van het woonzorgpark.

Een stolp vol verhalen

Eén plek bij de entree werd leeggelaten: een glazen stolp. Hierin is ruimte voor een wisselende tentoonstelling van objecten, tekeningen, foto’s die een stukje van De Heygraeff laten zien. “Zo wordt het ontwerp van bewoners en medewerkers zelf,” legt Sannah uit. “Iedereen kan iets eigens toevoegen. Het ontwerp blijft veranderen en houdt mensen nieuwsgierig.”

Tijdens de officiële opening eind oktober kreeg de stolp zijn eerste inhoud: een lichtgevende dennenappel en een speciaal voor deze gelegenheid geschreven gedicht van Steven Arbon van de Regioadministratie. Ook Marja Klever, moeder van bewoner Marleen (Boog 7A) kreeg inspiratie. “De ruimte om telkens iets nieuws in de stolp te zetten en zo iedereen een kans te geven om mee te doen en betrokken te zijn bij de zorg - dat vind ik fantastisch. Ik spring daar bovenop! Het is voor mij elke keer weer een mogelijkheid om mee te doen in het leven van onze dochter.”

Marja werkt inmiddels aan haar bijdrage: een steen die ze raspt en polijst tot een lemniscaat, symbool voor oneindigheid en verbondenheid. “Vijftig jaar geleden gaven ouders hun kind ‘aan de zorg’. Nu mogen wij meedoen. Dat recht is er gekomen dankzij inzichten van velen. Daar ben ik nog elke dag dankbaar voor.”

Een entree die verbindt

De nieuwe entree van De Heygraeff laat zien wat aandacht en samenwerking kunnen doen: een plek creëren die blijft verbinden. Het ontwerp kwam letterlijk samen tot stand. Tijdens het Zomerfeest stemden bewoners, verwanten en begeleiders op hun favoriete picto’s en deden suggesties. Sannah: “Ik heb dit niet alleen gedaan. Het was teamwork. Henk en Hajo van de Groendiensten hebben bergen werk verzet om de bestrating aan te pakken. En zoveel anderen dachten mee, zelfs op hun vrije dag. Ik heb kunnen voelen hoe hecht de gemeenschap is. Dat mensen echt een hart hebben voor de zaak. Ik ben benieuwd naar alles wat hier verder uit mag ontstaan.”